Το τουρκικό αλφάβητο έχει 29 γράμματα: 8 φωνήεντα και 21 σύμφωνα. Δύο από αυτά αρκούν για μια πρώτη δοκιμή ανάγνωσης. Το cam σημαίνει «γυαλί» και ακούγεται περίπου «τζαμ». Το çam σημαίνει «πεύκο» και ακούγεται περίπου «τσαμ». Προσέξτε το μικρό σημάδι κάτω από το ç. Αυτό αλλάζει τον πρώτο ήχο και μαζί του ολόκληρη τη λέξη.
Η ελληνική γραφή βοηθά να ξεκινήσετε. Στις λέξεις su («νερό») και şu («εκείνο που δείχνω»), όμως, ένα ελληνικό «σου» θα έκρυβε τη διαφορά. Ακούστε τις δύο λέξεις καθώς τις διαβάζετε και παρατηρήστε πού βρίσκεται η γλώσσα σας σε καθεμία.
Τα 29 γράμματα του τουρκικού αλφαβήτου
Άλλο το όνομα του γράμματος και άλλο ο ήχος του μέσα στη λέξη. Αν σας ζητήσουν να πείτε πώς γράφεται το bal («μέλι»), ονομάζετε τα γράμματα ένα ένα: be, a, le. Όταν το διαβάζετε, λέτε μία συλλαβή, περίπου «μπαλ». Το e που ακούγεται στα ονόματα be και le μένει έξω από τη λέξη.
Στην τέταρτη στήλη θα βρείτε μια ολόκληρη τουρκική λέξη και τη σημασία της. Η τελευταία στήλη δίνει την κατά προσέγγιση προφορά με ελληνικά γράμματα. Όπου η ελληνική γραφή χάνει μια διαφορά, η σημείωση στην ίδια γραμμή εξηγεί τι να προσέξετε.
Για να ακούσετε ένα παράδειγμα, επιλέξτε «Ακρόαση» δίπλα στη λέξη. Η εκφώνηση χρησιμοποιεί τη συνθετική τουρκική φωνή του προγράμματος περιήγησής σας, εφόσον είναι διαθέσιμη.
| Κεφαλαίο · μικρό | Όνομα γράμματος | Ήχος στη λέξη | Λέξη και σημασία | Περίπου στα ελληνικά |
|---|---|---|---|---|
| A · a | a | α | at — άλογο | ατ |
| B · b | be | μπ, όπως στο «μπαίνω» | bal — μέλι | μπαλ |
| C · c | ce | παχύ «τζ» | cam — γυαλί | τζαμ |
| Ç · ç | çe | παχύ «τσ» | çay — τσάι | τσάι |
| D · d | de | ντ, όπως στο «ντομάτα» | dolap — ντουλάπι | ντολάπ |
| E · e | e | ε | ev — σπίτι | εβ |
| F · f | fe | φ | fil — ελέφαντας | φιλ |
| G · g | ge | γκ, όπως στο «γκολ» | gaz — αέριο | γκαζ |
| Ğ · ğ | yumuşak ge | στο παράδειγμα παρατείνει το α | dağ — βουνό | ντα (μακρό α) |
| H · h | he | ελαφριά εκπνοή | hava — αέρας | χαβά (πολύ ελαφρύ χ) |
| I · ı | ı | με τη γλώσσα πίσω και τα χείλη χαλαρά | ılık — χλιαρός | ιλίκ (και τα δύο ι αποδίδουν ı) |
| İ · i | i | ι | ip — σχοινί | ιπ |
| J · j | je | παχύ «ζ», όπως το γαλλικό j | jel — τζελ | ζελ (παχύ ζ) |
| K · k | ke | κ | kutu — κουτί | κουτού |
| L · l | le | λ | limon — λεμόνι | λιμόν |
| M · m | me | μ | muz — μπανάνα | μουζ |
| N · n | ne | ν | nar — ρόδι | ναρ |
| O · o | o | ο | on — δέκα | ον |
| Ö · ö | ö | ε με στρογγυλά χείλη | ön — μπροστινό μέρος | εν (στρογγυλά χείλη) |
| P · p | pe | π | para — χρήματα | παρά |
| R · r | re | σύντομο ρ | renk — χρώμα | ρενκ |
| S · s | se | σ | su — νερό | σου |
| Ş · ş | şe | παχύ «σ», όπως το αγγλικό sh | şal — σάλι | σαλ (παχύ σ) |
| T · t | te | τ | tuz — αλάτι | τουζ |
| U · u | u | ου | un — αλεύρι | ουν |
| Ü · ü | ü | ι με στρογγυλά χείλη | üç — τρία | ιτς (στρογγυλά χείλη στο ι) |
| V · v | ve | β | var — υπάρχει | βαρ |
| Y · y | ye | γι, όπως στην αρχή του «γεια» | yol — δρόμος | γιολ |
| Z · z | ze | ζ | zil — κουδούνι | ζιλ |
Πέντε διαφορές που ακούγονται στην καθημερινή ομιλία
C και Ç — γυαλί ή πεύκο;
Πείτε αργά cam («γυαλί») και çam («πεύκο»). Και στις δύο λέξεις η γλώσσα ξεκινά λίγο πιο πίσω απ’ ό,τι στο ελληνικό «τσ». Ακουμπήστε δύο δάχτυλα στον λαιμό σας. Στο c θα νιώσετε τη φωνή να συμμετέχει από τον πρώτο ήχο. Στο ç η δόνηση αρχίζει όταν περνάτε στο a. Δοκιμάστε τώρα το çay, την παραγγελία σας για τσάι.
S και Ş — μυς ή φρύδι;
Στο kas («μυς»), το τελικό s ακούγεται κοντά στο ελληνικό «σ». Για να πείτε kaş («φρύδι»), κρατήστε το ίδιο ka και τραβήξτε τη γλώσσα λίγο πιο πίσω στον τελευταίο ήχο, σαν να κάνετε «σσς» για ησυχία. Την ίδια διαφορά θα ακούσετε στην αρχή των λέξεων su και şu.
İ i και I ı — η τελεία αλλάζει και το κεφαλαίο
Το diş σημαίνει «δόντι». Το dış σημαίνει «εξωτερικός» ή «εξωτερικό μέρος». Πείτε πρώτα το i όπως το ελληνικό «ι». Για το ı, κρατήστε τα χείλη χαλαρά και μετακινήστε τη γλώσσα προς τα πίσω. Το σχήμα του στόματος μένει διαφορετικό από εκείνο που παίρνει στο «ου».
Η τελεία διατηρείται και στα κεφαλαία: diş → DİŞ, ενώ dış → DIŞ. Έτσι εξηγείται και η γραφή İstanbul. Το πρώτο γράμμα της πόλης έχει τελεία ακόμη κι όταν ολόκληρο το όνομα γράφεται με κεφαλαία, İSTANBUL.
Ö και Ü — μια δοκιμή μπροστά στον καθρέφτη
Η F. Nihan Ketrez δίνει στο A Student Grammar of Turkish έναν πρακτικό τρόπο να βρείτε αυτά τα δύο φωνήεντα. Για το ö, ξεκινήστε από «ε» και στρογγυλέψτε τα χείλη χωρίς να μετακινήσετε τη γλώσσα. Για το ü, ξεκινήστε από «ι» και κάντε την ίδια κίνηση. Κρατήστε κάθε φωνήεν για λίγο: θα πρέπει να ακούγεται ένας συνεχόμενος ήχος.
Δοκιμάστε το on («δέκα») και μετά το ön («μπροστινό μέρος»). Στη συνέχεια διαβάστε un («αλεύρι») και ün («φήμη»). Και στα δύο ζευγάρια το τελικό n μένει ίδιο. Αλλάζει μόνο το φωνήεν.
Τι ακούγεται στη θέση του ğ;
Το όνομά του είναι yumuşak ge και εμφανίζεται μετά από φωνήεν. Στη λέξη dağ («βουνό») κρατήστε λίγο περισσότερο το a και σταματήστε εκεί. Αν προσθέσετε ελληνικό «γ» ή «γκ» στο τέλος, θα ακουστεί ένα επιπλέον σύμφωνο. Ανάμεσα σε φωνήεντα ακούστε πώς περνά η φωνή από το ένα στο άλλο, όπως στο soğuk («κρύος»). Η ακριβής προφορά του ğ εξαρτάται από τα γειτονικά φωνήεντα.
Διαβάστε μια παραγγελία στα τουρκικά
Φανταστείτε ότι παραγγέλνετε πρωινό για δύο. Διαβάστε πρώτα την πρόταση δυνατά. Προσέξτε πώς αρχίζει η λέξη για το τσάι και σε ποια δύο σημεία της πρότασης εμφανίζεται το ü.
İki çay, bir süt lütfen.
Δείτε τι παραγγείλατε
«Δύο τσάγια κι ένα γάλα, παρακαλώ». Το çay αρχίζει με το παχύ «τσ». Το ü εμφανίζεται στο süt («γάλα») και στο lütfen («παρακαλώ»). Στο süt, κρατήστε ένα μόνο φωνήεν ανάμεσα στο s και το t: ξεκινήστε από «ι» και στρογγυλέψτε τα χείλη.
Μικρός έλεγχος ανάγνωσης
- Ποια λέξη σημαίνει «δόντι»: DIŞ ή DİŞ;
- Θέλετε τρία τσάγια. Πώς συμπληρώνετε την παραγγελία: Üç cay ή Üç çay;
- Στη λέξη dağ, ποιον ήχο θα κρατήσετε λίγο περισσότερο;
Ελέγξτε τις τρεις απαντήσεις
- DİŞ. Η τελεία στο İ διατηρεί τον ήχο «ι».
- Üç çay. Το ç ακούγεται δύο φορές: στο τέλος του αριθμού και στην αρχή της λέξης για το τσάι.
- Το a. Στο dağ το φωνήεν ακούγεται μακρύτερο.
Από την ανάγνωση στην πρώτη άσκηση της Βαβυλωνίας
Μόλις αναγνωρίσετε τα φωνήεντα, μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε για να φτιάξετε νέες λέξεις. Στην άσκηση πληθυντικού του Online Turkish της Βαβυλωνίας, με την υποστήριξη του καθηγητή Τουρκικών Serhat Deniz, κοιτάζετε το τελευταίο φωνήεν της λέξης. Δοκιμάστε με δύο λέξεις του πίνακα: ev → evler («σπίτι → σπίτια»), αλλά kutu → kutular («κουτί → κουτιά»). Το e οδηγεί στο -ler και το u στο -lar.
Οι εγγεγραμμένοι μαθητές της Βαβυλωνίας έχουν δωρεάν πλήρη πρόσβαση στις ασκήσεις του παιχνιδιού με τον κωδικό της σχολής. Αν θέλετε να δουλέψετε την προφορά σας με καθηγητή και να παίρνετε ανατροφοδότηση καθώς μιλάτε, δείτε τα μαθήματα Τουρκικών στη Θεσσαλονίκη και online.
Συχνές ερωτήσεις για το τουρκικό αλφάβητο και την προφορά
Άμεσες απαντήσεις για τα 29 γράμματα, τις διαφορές στην προφορά και την εξάσκηση για ελληνόφωνους αρχάριους.
Ποια είναι τα οκτώ φωνήεντα στα τουρκικά;
Είναι τα a, e, ı, i, o, ö, u, ü. Το y είναι σύμφωνο και ακούγεται στην αρχή του yol («δρόμος»), περίπου όπως το «γι» στο «γεια».
Υπάρχουν τα q, w και x στο τουρκικό αλφάβητο;
Όχι, τα q, w, x δεν περιλαμβάνονται στα 29 γράμματα του σύγχρονου τουρκικού αλφαβήτου. Μπορείτε να τα συναντήσετε μόνο σε ξένα ονόματα, εμπορικά σήματα ή διαδικτυακές διευθύνσεις.
Ποιο είναι το μικρό του I και ποιο του İ;
Το I γίνεται ı (χωρίς τελεία) και το İ γίνεται i (με τελεία). Κοιτάξτε αν το κεφαλαίο έχει τελεία και κρατήστε την ίδια διάκριση στο μικρό: IŞIK → ışık («φως»), İKİ → iki («δύο»).
Μπορώ να μάθω την τουρκική προφορά διαβάζοντας μόνο ελληνικά γράμματα;
Όχι πλήρως. Η ελληνική απόδοση σας βοηθά να διαβάσετε λέξεις όπως bal («μπαλ»), αλλά για ήχους όπως ı, ö, ü χρειάζεστε ακουστικό παράδειγμα. Ακούστε μία λέξη, επαναλάβετέ την κοιτάζοντας την τουρκική γραφή και ύστερα δοκιμάστε να τη διαβάσετε χωρίς βοήθεια.
Πόσο χρόνο χρειάζεται ένας αρχάριος για να διαβάζει τα 29 τουρκικά γράμματα;
Συνήθως 1–2 στοχευμένες συνεδρίες αρκούν για να αναγνωρίζετε και να διαβάζετε απλές λέξεις, επειδή η τουρκική ορθογραφία έχει σχεδόν απόλυτη αντιστοιχία γράμματος και ήχου. Η σταθερή διάκριση ανάμεσα σε ı / i και ö / ü παγιώνεται με λίγη ακουστική εξάσκηση.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο C/Ç και στο S/Ş;
Το c ακούγεται σαν παχύ «τζ» (cam), ενώ το ç σαν «τσ» (çay). Αντίστοιχα, το s είναι το κλασικό «σ» (su), ενώ το ş είναι παχύ «σ», όπως το αγγλικό «sh» (şal).
Διαβάζεται το ğ (yumuşak ge) όπως το ελληνικό «γ»;
Όχι, το ğ δεν προφέρεται ποτέ σαν ελληνικό «γ» ή «γκ». Μετά από φωνήεν όπως στο dağ («βουνό») απλώς παρατείνει ελαφρά το a, ενώ ανάμεσα σε φωνήεντα (soğuk) ενώνει ομαλά τη φωνή από το ένα φωνήεν στο επόμενο.
Πώς να συνεχίσω την εξάσκηση στο αλφάβητο και τις πρώτες λέξεις;
Συνδυάστε ανάγνωση, ήχο και μικρές ασκήσεις καταλήξεων. Μπορείτε να ξεκινήσετε από τις διαδραστικές ασκήσεις επιπέδου Α1 στο Online Turkish της Βαβυλωνίας ή να εξασκηθείτε στην προφορά με καθηγητή στα μαθήματα Τουρκικών στη Θεσσαλονίκη και online.
Πηγές για τα γράμματα και την προφορά: Türk Dil Kurumu, Ses, Harf ve Alfabe και F. Nihan Ketrez, A Student Grammar of Turkish, κεφάλαιο 2.